Các vụ mua bán sáp nhập doanh nghiệp (M&A) đã bắt đầu tăng tốc từ năm 2013 và sẽ có những chuyển biến mạnh mẽ hơn trong năm 2015.

Viết bởi Nam Huong Corp
06-04-2015

Năm ngoái tổng giá trị M&A lên tới 3,4 tỉ đô la Mỹ, gấp 17 lần một thập kỷ trước - ông Volker Becker, Giám đốc tài chính doanh nghiệp của Công ty Chứng khoán Bản Việt (VCSC), nhấn mạnh sự gia tăng của dòng vốn đầu tư nước ngoài ở Việt Nam, một trong những chủ đề được quan tâm nhất ở hội thảo Vietnam Access Day diễn ra bốn ngày ở TPHCM do VCSC tổ chức, trong đó có hai ngày các nhà đầu tư ngoại tham quan và tiếp xúc trực tiếp những doanh nghiệp hàng đầu.

Các chuyên gia tham gia tọa đàm về lĩnh vực ngân hàng tại hội nghị Vietnam Access Day do Công ty Chứng khoán Bản Việt tổ chức.

Những dẫn chứng điển hình cho M&A gần đây gồm BJC mua Metro với giá 876 triệu đô la Mỹ; Mondeles International chi 370 triệu đô la Mỹ để sở hữu 80% Kinh Đô; Power Buy mua 49% cổ phần Nguyễn Kim; Metro Pacific bỏ ra 90 triệu đô la Mỹ mua một tỷ lệ lớn cổ phần của Công ty Cầu đường CII... Tới đây cơ hội đầu tư sẽ nhiều hơn khi một loạt doanh nghiệp chuẩn bị phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng hoặc bán bớt vốn nhà nước qua đấu giá công khai như Saigontourist, Vissan, Satra, Sabeco, MobiFone, ACV, Điện lực Dầu khí, Tổng công ty Bến Thành...

Cơ hội rộng mở

Việt Nam đang cần vốn cho những lĩnh vực cụ thể như phát triển năng lượng, hạ tầng giao thông, bất động sản và hàng tiêu dùng thiết yếu. Các nhu cầu này gắn với nỗ lực cải thiện môi trường kinh doanh từ việc làm mới Luật Đầu tư, Luật Doanh nghiệp, Luật Phá sản, Luật Đất đai, tham gia vào Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), Hiệp định Tự do thương mại Việt Nam - Liên hiệp châu Âu (EVFTA). Ông Nguyễn Xuân Thành, giảng viên Chương trình Fulbright, cập nhật cho các nhà đầu tư những dữ liệu kinh tế mới nhất của quí 1-2015 với tăng trưởng GDP 6,03%, lạm phát 0,9%, tăng trưởng xuất khẩu 8,4% và sản xuất công nghiệp 9,1%.

Bổ sung cho số liệu quí 1, những tín hiệu tích cực từ thực tế mà ông Ralf Matthaes, Giám đốc điều hành Infocus Mekong, cho rằng không thể bỏ qua là sự ấm lên của thị trường bất động sản, sự nhảy vọt số lượng bán ra của các hãng sản xuất, phân phối ô tô.

Tuy nhiên, ông Ralf Matthaes cũng lưu ý lĩnh vực sản xuất hàng tiêu dùng nhanh (FMCG) đang phải đối mặt với sự sụt giảm mức tăng trưởng, xét về giá trị và khối lượng tiêu thụ ở riêng các đô thị. Thí dụ tăng trưởng giá trị năm 2013 đạt 10,3% nhưng năm 2014 chỉ còn 5,3%. Trong khi đó tiêu dùng ở thị trường nông thôn tiếp tục giữ được đà đi lên và giúp các nhà sản xuất nới rộng quy mô tiêu thụ.

Bên cạnh đó hành vi của người tiêu dùng đang thay đổi. Lần đầu tiên trong năm ngoái mức tăng trưởng doanh số bán hàng theo mô hình hiện đại như siêu thị đã nhường bước cho sự tăng trưởng của mô hình truyền thống là chợ và các tiệm tạp hóa. “Người tiêu dùng chú ý nhiều hơn đến mức chi tiêu và giá cả hàng hóa. Họ có xu hướng lựa chọn mua hàng ở chợ hay tiệm tạp hóa nơi có giá bán rẻ hơn siêu thị so với các sản phẩm cùng loại”, ông Ralf Matthaes nói.

Hiện tại hầu hết các quỹ đầu tư ở Việt Nam hoặc thành lập tại các nước lân cận nhưng đầu tư vào Việt Nam, đều đã giải ngân ít nhiều vào những doanh nghiệp hàng tiêu dùng thiết yếu. Albizia Capital, một quỹ đầu tư quy mô 500 triệu đô la Mỹ của Singapore, đã giải ngân 10% vốn chủ yếu vào hai công ty Vinamilk và Kinh Đô. Võ Văn Linh, đại diện của quỹ, cho biết hàng tiêu dùng được đánh giá cao với sự tăng trưởng ổn định.

Trào lưu tiêu dùng mở rộng sang các sản phẩm công nghệ tin học như điện thoại di động, điện thoại thông minh, máy tính bảng, laptop. Theo ông Henry Nguyễn, Tổng giám đốc IDG Venture Vietnam, với 43% dân số sử dụng Internet và cứ 1 trong 3 người có điện thoại thông minh, tương lai mua sắm trực tuyến đang nổi lên nhất là khi tầng lớp trung lưu có thu nhập từ 13,5-20 triệu và trên 20 triệu đồng/tháng đang tăng nhanh chóng.

Bất động sản là lĩnh vực chờ đợi vốn nước ngoài kiên nhẫn. Ông Marc Townsend, Tổng giám đốc CBRE, thuyết phục giới đầu tư từ góc độ vốn nhà nước đang chảy vào các dự án cơ sở hạ tầng như metro ở TPHCM, xây cầu Thủ Thiêm 2, khai thông đường cao tốc Long Thành - Dầu Giây... tạo điều kiện để hoàn tất và mở bán hàng loạt dự án căn hộ. CBRE đã chi tiết giá bán của một số dự án và giá của chúng rõ ràng đã thấp hơn đáng kể so với vài năm trước. CBRE trích dẫn khảo sát hơn 2.000 khách hàng của Công ty Nam Long - một doanh nghiệp phát triển bất động sản ở TPHCM - để thấy 66% số người được hỏi có nhu cầu mua nhà mới để ở lâu dài, hơn 80% cần có nhà mới trong vòng ba năm tới và 81% muốn vay tiền ngân hàng để sở hữu một căn hộ mới.

Và những thách thức

Vấn đề cộng đồng đầu tư nước ngoài chú trọng không kém là liệu họ có thể gặp phải những thách thức nào khi tiếp cận thị trường. Ông Fred Burke của Công ty Luật Baker & McKenzie, liệt kê một số như chủ nghĩa bảo hộ, hiệu quả kinh doanh của khối doanh nghiệp nhà nước, tệ nạn tham nhũng, sự tăng trưởng chậm lại của kinh tế Trung Quốc và sự gia tăng của chi phí nhân công.

Trong giờ giải lao, một quỹ đầu tư xuất thân từ bảo hiểm nhận xét cần phải thêm vào một thách thức khác nữa.

Đó là sự mở cửa thị trường và việc cắt giảm các dòng thuế quan theo các hiệp định song phương cũng như đa phương mà Việt Nam đã ký kết sẽ thử thách sức cạnh tranh của không ít công ty trên sàn. Sự rớt giá của các loại hàng hóa nông sản trên thị trường thế giới như gạo, cao su thiên nhiên; của nguyên liệu, năng lượng như dầu thô, đồng, quặng sắt... tác động cả mặt phải, mặt trái đến xuất, nhập khẩu.

Hãng tư vấn quốc tế AWR Lloyd đã có một bản trình bày, phân tích sâu sắc, công phu về ngành dầu khí Việt Nam từ mức tăng trưởng tiêu thụ sản phẩm dầu trong sự so sánh với các quốc gia khu vực đến các “tay chơi” lớn trên thị trường. Việt Nam có nhu cầu rất lớn về vốn đầu tư không chỉ cho mảng thăm dò, khai thác mà cả hạ tầng nối các mỏ khí tới các tổ hợp tiêu thụ như phân bón, hoá chất, điện... Đặc biệt các dự án lọc dầu đang cần nguồn vốn đầu tư dài hạn.

AWR Lloyd dành hẳn một phần phân tích để nhận định về các công ty dầu và khí đang niêm yết trên cả hai sàn và họ “chấm điểm” tích cực các doanh nghiệp như Tổng công ty Khí GAS, Đạm Phú Mỹ, Hóa dầu Petrolimex (PLC), Petrolimex Gas (PGC), Nhiên liệu Sài Gòn (SFC), đồng thời tỏ ra không mấy lạc quan về các đơn vị dịch vụ dầu khí PVD, PVS, PVT, PVX, PVC.

25 công ty niêm yết và chưa niêm yết thuộc nhiều ngành nghề khác nhau đã trực tiếp tiếp xúc với các nhà đầu tư trong khuôn khổ hội thảo. Thật khó nói liệu có tổ chức nào đã đưa ra quyết định đầu tư sau khi “hấp thụ” một lượng lớn thông tin về vĩ mô từ các diễn giả cũng như vi mô từ doanh nghiệp. Kêu gọi, xúc tiến đầu tư không thể chỉ nhìn vào những con số, mà là cả quá trình vận động đưa dòng vốn nước ngoài tham gia thâm nhập thị trường. Chính vì thế việc tổ chức những sự kiện như Vietnam Access Day hàng năm của VCSC đáng được nhân rộng.

 

Theo Hải Lý
TBKTSG Online

 

You may also like

Latest