(Bstyle)-Mặc dù có tỉ lệ thất nghiệp tương đối thấp so với các nước trong khu vực Châu Á nhưng Việt Nam lại đang phải đối mặt với thách thức đến từ lực lượng lao động trẻ tuổi.

Viết bởi Quách Diễm
24-04-2015


Theo thống kê từ Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, tính đến cuối năm 2014, số lao động trẻ từ 15 đến 24 tuổi thôi việc chiếm 6,3%. Đáng báo động hơn, có đến 20,75% sinh viên mới tốt nghiệp (độ tuổi từ 20 – 24 tuổi) không có khả năng tìm việc làm. Tuy nhiên, lại có một nghịch lý, số công ty tại Việt Nam gặp khó khăn trong việc tìm kiếm các nhân sự phù hợp chiếm đến 62% (nguồn: phân tích của ngành công nghiệp nhân sự). Sự bất cân xứng về nguồn nhân lực sẽ lại gây tổn hại cho nền kinh tế, dẫn đến bức tranh u ám của hàng triệu gia đình,…Chính phủ và các doanh nghiệp cần có những hành động cụ thể để giải quyết tình trạng báo động hiện nay.


Tính cạnh tranh của lao động Việt Nam


Trong báo cáo mới nhất về chỉ số năng lực cạnh tranh nhân lực toàn cầu 2014 (GTCI) do tập đoàn Adecco, INSEAD và Viện lãnh đạo nguồn nhân lực Singapore công bố vừa qua, Việt Nam xếp thứ 75 trong số 93 quốc gia. Xếp hạng của GTCI dựa trên việc đo lường hiệu suất của từng quốc gia trong sáu lĩnh vực hay còn gọi là các “trụ cột”. Cụ thể GTCI tập trung đánh giá những yếu tố sau: đầu tiên đó là cách thức đào tạo và thu hút nhân tài (đầu vào), sau cùng là chất lượng và những kỹ năng có thể sử dụng được cho thị trường lao động (đầu ra). Mặc dù có điểm số cao về đổi mới và tố chất người làm chủ nhưng Việt Nam lại bị đánh giá khá thấp trong việc phát triển nhân tài thông qua giáo dục đào tạo theo hệ thống và việc tích lũy kinh nghiệm từ thực tiễn. Điều này sẽ tạo ra khoảng cách lớn hơn về năng lực làm việc của đất nước trong tương lai.

ảnh: minh họa

Những vấn đề về chất lượng của hệ thống đào tạo cũng được phản ánh qua năng lực sản xuất của lực lượng lao động Việt Nam. Báo cáo của Tổ chức Lao động Quốc tế trong năm 2014 cho thấy năng lực sản xuất của Việt Nam bằng 1/15 so với Singapore và 1/6 so với Malaysia. Cách thức đào tạo là một trong những nguyên nhân chính quyết định năng lực sản xuất thấp của Việt Nam khi có chưa tới 20% lực lượng lao động được đào tạo bài bản, vì vậy mà nguồn nhân lực không đáp ứng đủ nhu cầu của thị trường lao động. Trong một cuộc khảo sát khác với 200 doanh nghiệp tại miền Trung Việt Nam, kết quả thu được cho thấy những người tốt nghiệp từ các trường dạy nghề không đáp ứng đủ nhu cầu của họ.


Vai trò của giáo dục trong việc phát triển nguồn nhân lực Việt Nam


Phát triển nguồn nhân lực là vấn đề then chốt trong cạnh tranh hiện nay, Việt Nam cần đầu tư nhiều hơn vào hệ thống giáo dục. Theo viện thống kê UNESCO, mặc dù nhu cầu về tuyển dụng ở bậc đại học phát triển mạnh trong thập kỷ qua, tang từ 10% trong năm 2000 lên 16% trong năm 2005 và 25% trong năm 2013, nhưng số lượng và chất lượng giáo viên cơ bản vẫn không có sự thay đổi. Đó là chưa kể đến việc gia tăng phân bổ ngân sách, mở rộng sự tham gia đầu tư của khu vực tư nhân và sự giúp đỡ của các tổ chức ngoài nhằm phát triển chất lượng giáo dục đào tạo.


Thực tế nguồn hỗ trợ từ nước ngoài cũng sẽ không thể nào giải quyết được tận gốc vấn đề về năng lực hay trình độ giảng dạy thấp. Một báo cáo của Viện Harvard Ash thuộc trường Kennedy cũng chỉ ra một thực tế: “Những trường đại học Việt Nam đa phần không đào tạo ra được một nguồn nhân lực mà nền kinh tế và xã hội Việt Nam đòi hỏi. Từ những cuộc khảo sát dưới sự quản lý của các tổ chức liên kết với chính phủ đã cho thấy có đến 50% sinh viên tốt nghiệp từ các trường đại học Việt Nam không có khả năng tìm được công việc đúng với chuyên ngành đã học, điều này chứng tỏ sự mất liên kết giữa trường học và nhu cầu thị trường là rất lớn.”

Vấn đề đặt ra là trong quá trình phát triển nguồn nhân lực, Việt Nam cần mở rộng, tăng cường việc từ thực tiễn cuộc sống cũng như những cơ hội phát triển liên kết với kinh nghiệm chuyên môn. Đây là điều thiết yếu để đảm bảo rằng các nhà sử dụng lao động sẽ tiếp cận được với những kỹ năng họ cần. Nghiên cứu trước đây của Adecco cho thấy những quốc gia thành lập hệ thống đào tạo nghề dựa trên công việc cụ thể, như Thụy Sỹ, Đức và Áo, đã rất thành công trong việc giải quyết tình trạng thất nghiệp ở người trẻ, như một lời giải chính yếu cho bài toán bất tương xứng về nguồn nhân lực. Tỉ lệ người trẻ thất nghiệp hiện tại ở Đức vào khoảng 7,6%, so với mức trung bình của toàn Châu Âu là 23%.


Chia sẻ về vấn đề nguồn nhân lực,Bà Nicola Connolly, Giám đốc Adecco tại Việt Nam - Chủ tịch Hội đồng quản trị Hiệp Hội Công ty Nhân sự Việt Nam cho biết: “Những công việc thời vụ hay những khóa thực tậpngắn hạn có thể giúp các bạn trẻ đi những bước đầu tiên trên nấc thang sự nghiệp để tiến tới một vị trí chính thức lâu dài. Tại Việt Nam và các quốc gia khác, Adecco đang giúp đỡ những sinh viên mới ra trường và những người tìm việc với những kỹ năng họ cần phải có để bước vào thế giới công việc, thông qua những dự án nhân sự ngắn hạn và đặc biệt là dự án Way to Work, một bước khởi đầu toàn cầu với sự tham gia của nhân viên Adecco tại trên 50 quốc gia”.


Theo bà Nicola, các bạn trẻ sẽ được trải nghiệm môi trường làm việc chuyên nghiệp tại các công ty lớn trên toàn thế giới trong vòng 1 tháng, được học hỏi những kỹ năng tại nơi làm việc ở đủ mọi vị trí thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau. 52% các ứng viên đã nhận được đề nghị công việc chính thức khi thời hạn thử việc kết thúc. Đó đã trở thành một nền tảng toàn cầu cho Adecco và chúng tôi sẽ còn tiếp tục giúp đỡ các bạn trẻ khám phá tiềm lực của bản thân, đảm bảo họ có thể tiếp cận các cơ hội trải nghiệm công việc cũng như học hỏi các kỹ năng thiết yếu tại nơi làm việc để bước những nấc thang đầu tiên.

Nicola Connolly - Tổng giám đốc Công ty Adecco, Chủ tịch Eurocham tại Việt Nam

Theo ấn phẩm Phong Cách Doanh Nhân

You may also like

Latest