Viết bởi Super User
17-02-2016

Chào ông, Dưới góc nhìn của một luật sư, ông đánh giá như thế nào về Hiệp định Hợp tác Kinh tế Chiến lược Xuyên Thái Bình Dương (TPP), doanh nghiệp Việt Nam sẽ nhận được những cơ hội gì đồng thời đối mặt với những thách thức ra sao khi Việt Nam là tham gia ký kết TPP?

Hiện cũng chưa thể hình dung hết những cơ hội, thách thức cụ thể cho doanh nghiệp Việt Nam một khi Việt Nam tham gia ký kết TPP. Tuy vậy, qua hàng loạt hiệp định thương mại song phương, đa phương và cả kinh nghiệm hơn 10 năm Việt Nam trở thành thành viên của WTO, chúng ta cũng có thể dự đoán rằng cơ hội trở thành một thành viên của TTP (gồm hơn 11 quốc gia bao gồm nước có nền kinh tế lớn như Hoa Kỳ, Nhật Bản và tổng thế chiếm đến 40% GDP toàn cầu) thì cái được cái mất cho VN nói chung, cho doanh nghiệp Việt Nam nói riêng là không nhỏ và không đơn giản.

Cụ thể, các doanh nghiệp FDI, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài sẽ tận dụng cơ hội từ ưu đãi hàng rào thuế quan và mở cửa thị trường nội địa của các nước thành viên.

Cơ hội cho các doanh nghiệp Việt Nam thâm nhập vào các thị trường lớn rõ ràng hơn. Tiềm năng cho sự tăng trưởng kinh tế, phúc lợi xã hội khi một thị trường tự do lưu chuyển hàng hóa, dịch vụ, tài chính và lao động có kỹ năng, tay nghề cao. 

Tuy nhiên đi kèm là những thách thức từ hàng rào kỹ thuật thương mại, thuế quan, chống phá giá, an toàn vệ sinh, môi trường, hàng rào ngôn ngữ. Do vậy, nếu năng lực của các doanh nghiệp Việt Nam không cải thiện, và buộc phải cạnh tranh sòng phẳng với các doanh nghiệp nước ngoài, những đối thủ mạnh hơn về vốn, công nghệ, trình độ quản lý và kinh nghiệm trên cả lĩnh vực sản xuất và kinh doanh sẽ là áp lực lớn.

Theo tôi, một thách thức lớn nữa là doanh nghiệp cũng như chính phủ nước thành viên TPP có thể đối đầu những vụ tranh chấp đầu tư- thương mại, tranh tụng quốc tế với cường độ, quy mô ngày càng lớn hơn phát sinh trong quá trình giao thương.

Khi nói đến cạnh tranh, ngành luật, giáo dục không gây nhiều chú ý như các ngành kinh tế khác, theo ông sự cạnh tranh có thật sự diễn ra không, nếu có thì ở mức như thế nào trong bối cảnh hội nhập hiện nay?

Trên thực tế một trong những mục tiêu lớn nhất của TPP là tạo thuận lợi cho lĩnh vực dịch vụ hiện đang chiếm tỷ lệ lớn trong nền kinh tế các nước. Các lĩnh vực dịch vụ bao gồm: tài chính, kỹ thuật, phần mềm, giáo dục, luật pháp và công nghệ thông tin. Do đó dịch vụ pháp lý, y tế, giáo dục cũng thuộc nghị trình đàm phán TPP.

Để được gia nhập TPP, Việt Nam sẽ phải đáp ứng những yêu cầu về rà soát lại các quy định pháp luật nội địa liên quan đến TPP để xây dựng kế hoạch điều chỉnh, sửa đổi tương thích. Những vấn đề cần được quan tâm gần đây các quy định về lao động và công đoàn, mua sắm chính phủ, ngân hàng, tiếp cận thị trường (về quy tắc xuất xứ, hải quan, sở hữu trí tuệ, đầu tư, đấu thầu...). Tuy nhiên, ngành dịch vụ pháp lý của Việt Nam đã mở cửa từ sớm (trước cả thời điểm Việt Nam gia nhâp WTO năm 2007), cho các chi nhánh, hãng luật, luật sư nước ngoài nên theo tôi luật sư Việt Nam cũng thích nghi nhanh hơn khi cạnh tranh trong môi trường đa dạng ghóa như vậy.

Tuy nhiên sau nhiều năm hội nhâp, vấn đề đội ngũ luật sư Việt Nam vẫn cần cải thiện là khả năng hỗ trợ các giao dịch xuyên biên giới, kỹ năng tranh tụng thương mại trong phạm vi khu vực và quốc tế. Trong đó, ngoại ngữ có lẽ là khâu then chốt để cạnh tranh. Hệ thống tư pháp cũng cần cải cách đồng bộ hơn để tạo môi trường pháp lý minh bạch, nhất quán cho các nhà đầu tư trong và ngoài nước. Thông thường một số nước có ưu thế đàm phàn TPP như Hoa Kỳ, Nhật Bản, Canada, Australia …có xu hướng họ muốn “quốc tế hóa” luật, lệ nội địa của họ vào các hiệp định quốc tế. Ngược lại, các nước đang phát triển như Việt Nam có xu hướng phải “nội địa hóa” các cam kết quốc tế vào luật sở tại. Do vậy, việc Việt Nam phải tiếp cận, cải cách tư pháp cũng phải là một quá trình thường xuyên.

Bên cạnh ngành luật, y tế, nhiều khả năng ngành giáo dục trong nước cũng sẽ có các biến chuyển lớn. Bởi khi gia nhập TPP sẽ có nhiều công ty, tổ chức giáo dục nước ngoài vào Việt Nam. Lợi thế của giáo dục và đào tạo nước ngoài sẽ khiến Việt Nam không còn duy trì lợi thế về lao động giá rẻ nữa, các nhu cầu về lao động có kỹ năng tay nghề tăng lên ngoài ra là sự dịch chuyển tự do của lao động không chỉ trong nước mà cả giữa các nước. Đây là sẽ các nhân tố để Việt Nam sẽ phải đầu tư mạnh vào giáo dục nhằm tạo ra lực lượng lao động chất lượng cao nhằm cạnh tranh với các tổ chức giáo dục nước ngoài.

Vừa rồi ông có tham gia chương trình Leader Talk của Phong Cách Doanh Nhân, với tư cách là một trong các diễn giả chính, ông nghĩ như thế nào về chủ đề liên quan đến TPP mà ban tổ chức đưa ra?

Tôi cho rằng Leader Talk là một diễn đàn hấp dẫn nơi doanh nhân có cơ hội chia sẻ suy nghĩ, kinh nghiệm và quan trọng hơn hết là tạo nhiệt huyết kinh doanh với các doanh nhân trẻ. Việc đưa TPP vào thảo luận tại Diễn đàn Doanh nhân là rất đúng chủ đề và đúng thời điểm.

Thông thường, gia nhập TPP hay các hiệp định song và đa phương khác do Việt Nam đàm phán hoặc gia nhập mang lại cho các doanh nghiệp Việt Nam nhiều áp lực cạnh tranh đến từ rất nhiều nhà đầu tư nước ngoài với sức mạnh cả về vốn lẫn kinh nghiệm quản lý. Áp lực cạnh tranh cao độ đòi hỏi chính bản thân các doanh nghiệp cần tạo cho mình tâm thế chủ động để cải thiện và ứng phó với sức ép cạnh tranh, tận dụng tối đa các cơ hội và thách thức đặt ra. Do vậy, một diễn đàn nơi doanh nhân có cơ hội trao đổi cập nhật và chia sẽ kinh nghiệm ứng phó, thích nghi với các thay đổi về môi trường đầu tư là điều hữu ích.

Trong 3 năm gần đây, chương trình Top 100 Phong Cách Doanh Nhân gắn liền với lĩnh vực giáo dục “Doanh nhân vì thế hệ tương lai”, và năm nay chương trình cũng tiếp tục chủ đề này, ông đánh giá như thế nào về sự kết nối này?

Như tôi được biết, Chương trình Top 100 Phong Cách Doanh Nhân được giới doanh nhân Việt Nam, xã hội đón nhận mạnh mẽ là do phương châm tôn vinh doanh nghiệp có thành tích nổi bật và tích cực tham gia hoạt động vì cộng đồng. Theo tôi một trong những hoạt động cộng đồng thiết thực nhất của Top 100 Phong Cách Doanh Nhân là hoạt động gắn kết “Doanh nhân vì thế hệ tương lai” hay nói cách khác là tạo sự gắn kết trong giới doanh nhân với thế hệ doanh nhân trẻ, kế cận liên tục với tương lai của đất nước này.

Tinh thần của “Doanh nhân vì thế hệ tương lai” đã làm được là thổi vào giới doanh nhân trẻ, những chủ nhân tương lai của đất nước ý tưởng “dấn thân”, dám nghĩ khác, dám làm khác cho cuộc sống tốt đẹp hơn. Trên tinh thần này, chương trình năm nay cần tiếp tục duy trì ngọn lửa nhiệt huyết, kết nối đan mê, tiếp tục sứ mệnh định hướng ban đầu và giúp cho các bạn trẻ nuôi dưỡng khát khao thử sức và thành công với vận hội của đất nước.

Ông Châu Huy Quang tốt nghiệp cao học Luật (Anh Quốc), chuyên ngành Luật Thương mại Quốc tế. Ông hiện là Luật sư điều hành hãng luật R&T LCT Lawyers và là Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC). 

Quách Diễm

Theo ấn phẩm Phong Cách Doanh Nhân

You may also like

Latest