MNC là gì? Tìm hiểu về các công ty đa quốc gia

Công ty đa quốc gia (MNC) là những tổ chức có hoạt động kinh doanh xuyên biên giới, với ít nhất một văn phòng hoặc nhà máy ở ngoài quốc gia nơi công ty được thành lập. Bstyle.vn sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về khái niệm cơ bản này và tầm quan trọng của nó trong nền kinh tế toàn cầu.

Định nghĩa công ty đa quốc gia (MNC)

Công ty đa quốc gia, hay trong tiếng Anh gọi là Multinational Corporation (MNC), là những công ty hoạt động sản xuất hoặc cung cấp dịch vụ ở ít nhất hai quốc gia trở lên. Một công ty được xem là MNC nếu doanh thu từ hoạt động kinh doanh tại các quốc gia ngoài nước sở tại chiếm hơn 25% tổng doanh thu của công ty.

Điều đáng chú ý là các công ty này không chỉ có lợi nhuận từ việc bán hàng mà còn có ảnh hưởng lớn đến nền kinh tế của các quốc gia nơi họ hoạt động. Các công ty như Nike, McDonald’s hay Coca-Cola chính là những ví dụ điển hình về các MNC thành công trên toàn thế giới.

Lịch sử hình thành của công ty đa quốc gia

Lịch sử của công ty đa quốc gia không mới. Có thể kể đến Knights Templar, được thành lập vào năm 1118, là MNC đầu tiên tham gia vào lĩnh vực ngân hàng vào năm 1135. Tuy nhiên, sự phát triển thực sự của MNC chỉ bắt đầu từ thế kỷ 20, khi thương mại toàn cầu gia tăng và công nghệ phát triển.

Mô hình MNC đã thay đổi rất nhiều theo thời gian. Thế kỷ 19 là thời kỳ bùng nổ của những công ty như British East India Company, thể hiện sức mạnh thương mại của Anh trong thời kỳ thuộc địa. Ngày nay, các công ty hiện đại không chỉ chú trọng vào việc mở rộng quy mô mà còn phải chú ý đến yếu tố văn hóa và pháp lý tại từng thị trường.

Phân loại công ty đa quốc gia

Công ty đa quốc gia có thể được phân loại dựa trên cấu trúc hoạt động sản xuất. Chúng thường được chia thành ba nhóm chính:

1. MNC theo chiều ngang

Nhóm này bao gồm những công ty sản xuất các sản phẩm cùng loại hoặc tương tự tại các quốc gia khác nhau. Chẳng hạn như McDonald’s và KFC đều có mặt ở nhiều quốc gia và cung cấp thực đơn gần giống nhau.

2. MNC theo chiều dọc

Những công ty này có cơ sở sản xuất tại một quốc gia, nhưng sản phẩm được sản xuất ra sẽ được cung cấp cho các quốc gia khác. Ví dụ như Adidas và Nike đều sản xuất hàng ở nước phát triển nhưng phân phối khắp nơi trên thế giới.

3. MNC nhiều chiều

Loại này có cơ sở sản xuất tại nhiều quốc gia và hoạt động theo cả chiều ngang và dọc. Microsoft là một ví dụ điển hình, hoạt động và phân phối sản phẩm từ nhiều nước khác nhau.

Ưu và nhược điểm của công ty đa quốc gia

Ưu điểm

Công ty đa quốc gia mang lại nhiều lợi ích, trong đó đáng chú ý nhất là việc tối ưu hóa chi phí sản xuất. Khi đặt nhà máy tại những nước có chi phí lao động thấp, các công ty này có khả năng giảm giá thành sản phẩm, từ đó tăng sức mua của người tiêu dùng trên toàn cầu.

Hơn nữa, MNC cũng giúp tạo ra nhiều cơ hội việc làm ở các quốc gia mà họ công nhận. Điều này không chỉ thúc đẩy nền kinh tế địa phương mà còn cải thiện mức sống cho nhiều người dân.

Nhược điểm

Mặc dù có nhiều lợi ích, việc hoạt động của các công ty MNC ở nước ngoài cũng gây ra không ít khó khăn. Điển hình là hiện tượng di chuyển công việc ra nước ngoài, gây nên sự mất việc làm trong nước. Theo dữ liệu từ Cục Thống kê Lao động của Mỹ (BLS), từ năm 2001 đến 2010, khoảng 33% công việc sản xuất đã bị mất do sự dịch chuyển này.

Ngoài ra, MNC cũng đối mặt với những thách thức về luật pháp và quy định ở từng quốc gia, điều này có thể làm gia tăng chi phí hoạt động và gây trở ngại cho chiến lược kinh doanh.

10 công ty đa quốc gia lớn nhất thế giới

Dưới đây là danh sách các công ty đa quốc gia lớn nhất thế giới tính theo doanh thu năm 2018:

1. Walmart – Doanh thu 485,9 tỷ USD trong năm 2017
2. State Grid – Doanh thu 315,2 tỷ USD trong năm 2017
3. Sinopec Group – Doanh thu 267,5 tỷ USD trong năm 2017
4. China National Petroleum Corporation – Doanh thu 262,6 tỷ USD trong năm 2017
5. Toyota Motor – Doanh thu 254,7 tỷ USD trong năm 2017
6. Volkswagen – Doanh thu 240,3 tỷ USD trong năm 2017
7. Royal Dutch Shell – Doanh thu 240 tỷ USD trong năm 2017
8. Berkshire Hathaway – Doanh thu 223,7 tỷ USD trong năm 2017
9. Apple – Doanh thu 215,6 tỷ USD trong năm 2017
10. Exxon Mobil – Doanh thu 205 tỷ USD trong năm 2017

Walmart hiện hoạt động tại hơn 28 quốc gia và có hơn 11.700 cửa hàng, với hơn 2,3 triệu nhân viên trên toàn thế giới.

Kết luận

Như đã thấy, công ty đa quốc gia là một phần quan trọng tạo nên cấu trúc kinh tế toàn cầu hiện đại. Việc hiểu rõ về MNC không chỉ giúp chúng ta nắm bắt được sự phát triển của nền kinh tế mà còn biết cách mà các công ty này đang ảnh hưởng đến xã hội và môi trường kinh doanh hiện tại. Bstyle.vn hy vọng bài viết này đã mang đến cho bạn cái nhìn toàn diện về MNC và tầm quan trọng của chúng trong thế giới ngày nay.